Διδακτική εφαρμογή 1

La ‘Ndrezzata

Το τραγούδι «La ‘Ndrezzata» είναι παραδοσιακό από το νησί Ίσκια, που βρίσκεται απέναντι από τη Νάπολη της Ιταλίας. Τα λόγια είναι σε ναπολιτάνικη διάλεκτο.

Το τραγούδι αυτό παρουσιάζεται από δυο ομάδες χορευτών που κρατούν ξύλινα μπαστούνια και παριστάνουν ότι μάχονται μεταξύ τους. Η λέξη «ndrezzata» προέρχεται από το «intrecciata» που σημαίνει το μπερδεμένο, το μπλεγμένο, και εννοεί το μπλέξιμο των μπαστουνιών.

Η παράδοση λέει ότι η «μπαστουνομαχία» αυτή προέρχεται από την πολύ έντονη διαμάχη που δημιουργήθηκε ανάμεσα στους κατοίκους δυο χωριών της Ίσκιας τον 16^ο αιώνα, όταν δυο νεαροί από δύο χωριά έδειξαν ενδιαφέρον για την ίδια κοπέλα. Τελικά, μετά από παρέμβαση του Επισκόπου, τα δύο χωριά συμφιλιώθηκαν μια Δευτέρα του Πάσχα. Από τότε, κάθε Δευτέρα του Πάσχα οι κάτοικοι του νησιού τραγουδούν τη «‘Ndrezzata», παίζοντας τη μάχη με τα μπαστούνια.

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, είναι πιθανό η μάχη με τα μπαστούνια να έχει τις ρίζες της στην εποχή των αρχαίων Ελλήνων, που ήταν οι πρώτοι άποικοι της Ίσκιας, τον 8^ο αιώνα π.Χ., και να μιμείται την ξιφασκία στην οποία ασκούνταν οι νεαροί Έλληνες πολεμιστές.

Διδακτική εφαρμογή 2

Fatou Yo

Το τραγούδι «Fatou Yo» είναι παραδοσιακό από  τη Σενεγάλη της Δυτικής Αφρικής. Ο τίτλος σημαίνει «Με λένε Fatou». Οι στίχοι του τραγουδιού μιλούν για ένα κορίτσι, τη Fatou, που εύχεται να μεγαλώσει και να ζήσει μια χαρούμενη ζωή.

Το τραγούδι αυτό έχει κάποια στοιχεία που τα συναντάμε σε πολλές μουσικές της Δυτικής Αφρικής. Αυτά είναι τα εξής:

1) το «call-and-response», μια μορφή αντιφωνικού τραγουδιού, κατά την οποία κάποιος τραγουδάει μια φράση, σαν κάλεσμα (call), και η υπόλοιπη ομάδα ανταποκρίνεται επαναλαμβάνοντας ή τραγουδώντας μια φράση απάντησης (response)

2) τη συνοδεία από κρουστά όργανα, που είναι τα κυρίαρχα όργανα στις μουσικές της Δυτικής Αφρικής

3) την πολυρυθμία, το ότι δηλαδή πολλά διαφορετικά ρυθμικά σχήματα παίζονται ταυτόχρονα

και 4) τη χορευτική κίνηση, αφού στην Αφρική η μουσική είναι πάντα δεμένη με τον χορό.

Διδακτικές εφαρμογές 3, 4 και 5

E papa Waiari

Το «E papa Waiari» είναι ένα παραδοσιακό τραγούδι των Μαορί (Māori), των ιθαγενών της Νέας Ζηλανδίας. Το τραγούδι αυτό παρουσιάζεται παράλληλα με ένα ρυθμικό παιχνίδι με ράβδους.

Στην παλαιότερή τους κοινωνία οι Μαορί είχαν κάποια τραγούδια που τα συνδύαζαν με ρυθμικά παιχνίδια με ράβδους. Στα παιχνίδια αυτά οι παίκτες κάθονταν σε αντικρυστά ζευγάρια κρατώντας στα χέρια τους δύο ράβδους. Στη συνέχεια, ακολουθώντας τον ρυθμό του τραγουδιού, πετούσαν ο ένας στον άλλον τις ράβδους κάνοντας διάφορα περίπλοκα σχήματα.

Στόχος των παιχνιδιών αυτών, πέρα από το παρέχουν ψυχαγωγία, ήταν να εξασκούν τους νεαρούς Μαορί πολεμιστές, άντρες και γυναίκες, στο να έχουν ετοιμότητα, απόλυτο συγχρονισμό μεταξύ τους και καλό συντονισμό ματιού-χεριού, ώστε να μπορούν να πετούν και να πιάνουν βέλη στη μάχη.

Διδακτική εφαρμογή 6 

Zui Zui Zukkorobashi

Το «Zui Zui Zukkorobashi» είναι ένα παραδοσιακό παιδικό τραγούδι από την Ιαπωνία. Ο τίτλος σημαίνει περίπου «κρατς, κρουτς, σπάσε το σουσάμι». Το τραγούδι αυτό συχνά συνδυάζεται με ένα παιχνίδι κατά το οποίο τα παιδιά σχηματίζουν έναν κύκλο και καμπυλώνουν τις παλάμες τους σε μικρές χούφτες που κοιτούν προς τα πάνω. Τότε ένα παιδί διατρέχει ρυθμικά με το χέρι του τις χούφτες των άλλων παιδιών, σαν να τους μοιράζει κάτι ή σαν να «τα βγάζει».

Κάποιοι από τους στίχους του τραγουδιού είναι παιδικά ακαταλαβίστικα λόγια. Κάποιοι άλλοι όμως βγάζουν νόημα και περιγράφουν το τρίψιμο των σπόρων του σησαμιού μέσα σε ένα πορσελάνινο μπολ, τον ήχο από το τρίψιμο αυτό, όπως και τον ήχο των ποντικιών που είναι χωμένα μέσα στο σακί με το ρύζι, αλλά και το ότι ένα παιδί σπάει το μπολ και σκέφτεται μαζί με τα άλλα παιδιά να μη γυρίσει σπίτι, για να μην αντιμετωπίσει φασαρία από τους γονείς.

Με βάση τα παραπάνω, συνδυάσαμε το τραγούδι με κάποιες κινήσεις που περιγράφουν τα εξής:

Τα παιδιά κρατούν στα χέρια τους ένα μικρό πορσελάνινο μπολ και εκεί μέσα τρίβουν σουσάμι ή κάποιους άλλους καρπούς. Για να περάσει η ώρα τους, μοιράζουν μεταξύ τους τούς καρπούς και καμιά φορά τρώνε και μερικούς.

Κάποιο παιδί, όμως, κατά λάθος σπάει το μπολ. Τότε τα παιδιά σκέφτονται μήπως ακόμη κι αν ακούσουν τους γονείς τους να τα καλούν, θα ήταν καλύτερα να μην γυρίσουν σπίτι, μήπως και γλυτώσουν την κατσάδα.

Και όταν, λίγο αργότερα, κάποιος γονιός κοιτάζει αυστηρά τα παιδιά ένα-ένα και ρωτάει «Ποιος έσπασε το μπολ;», τότε κάθε παιδί δείχνει κάποιον άλλο ως υπεύθυνο. Τελικά, όμως, βρίσκουν κάποιον άτυχο και του φορτώνουν όλη τη ζημιά!

Διδακτική εφαρμογή 7

Zui Zui Zukkorobashi (0:00-1:32, βλέπε περιγραφή διδακτικής εφαρμογής 6)

La mariposa (1:32-τέλος)

Το «La mariposa» είναι παραδοσιακό τραγούδι της Βολιβίας. Ο τίτλος σημαίνει «Η πεταλούδα».

Οι στίχοι του τραγουδιού μάς καλούν να χορέψουμε τη morenada, έναν παλιό παραδοσιακό χορό της Βολιβίας. Ο χορός morenada (από τη λέξη moreno, που σημαίνει σκουρόχρωμος, μελαχρινός, ουσιαστικά αφρικανικής καταγωγής) προέρχεται από την εποχή της ισπανικής αποικιοκρατίας και σχετίζεται με τους Αφρικανούς σκλάβους που έφεραν οι Ισπανοί για να δουλέψουν στην περιοχή. Σήμερα η morenada χορεύεται στα καρναβάλια της Βολιβίας.